Contextuele Liturgie (Post-HBO)

In dit vak staat het vormgeven van een dienst centraal, de contextualisatie naar concrete en diverse geloofsgemeenschappen, op een manier die pastoraal en profetisch is. 

Ingezet wordt op het aanleren van een performatieve narratieve liturgische stijl, waarin vorm, structuur en inhoud op elkaar worden betrokken. 

• Inhoud gaat over verschillende narratieven die met elkaar in gesprek worden gebracht (Schrift, traditie, cultuur, biografie); we oefenen ons in het leven in Gods verhaal / de verhalen van de Schrift (‘this is that, then is now’). We maken ook onderdeel uit van liturgische tradities waarin we het geloof hebben aangereikt gekregen. 

• Structuur gaat over de tijds-volgordelijkheid (de ‘ordo’) van de liturgie, waardoor in de aaneenschakeling van vormen (fragmentarisch) betekenis ontstaat (aandacht vooral voor spanning, contrast, herhaling, tempo, duur, gelijktijdigheid). Dit kan een zondagse dienst betreffen maar ook de structurering van het jaar (kerkelijk jaar). 

• Vorm gaat over de belichaming en zintuiglijkheid, de performance, de participatie, de materialiteit (gebruik van fysieke Bijbel), sacramentaliteit/ritualiteit. 

In de colleges wordt deze stijl aangeleerd, besproken, geoefend en geëvalueerd, waarbij voortdurend nagedacht wordt over hoe zowel vorm, structuur als inhoud theologisch geladen zijn. Tijdens deze workshopachtige colleges bespreken we een scala aan liturgische momenten, zoals rouw- en trouwdiensten, doopdiensten, viering van het avondmaal, collectes, zegen, liederen, gebeden in de diensten, schuldbelijdenis, rouwrituelen en het kerkelijk jaar. 

Er is verder aandacht voor (1) de randvoorwaarden en gemeente-cultuur (denk aan gewoonten, gebruiken en protocollen, veiligheid, voorspelbaarheid en kaders, creativiteit en experiment), (2) de ‘ontvangst’ van de liturgie door de gemeente (eigen normativiteit, verschillende belevingen, geleefd geloof) en de liturgie als communale discernment.

Tijdens dit vak wordt het bijbelboek Openbaring gelezen

Na afronding van deze cursus:  

1. Student kan liturgische momenten voorbereiden in een narratieve stijl, waarin inhoud, structuur en vorm op elkaar zijn aangelegd, en in het samenspel nieuwe betekenissen ontstaan. Hij/zij kan gemaakte keuzes onderbouwen, en laten zien hoe over details is nagedacht. 

2. De student kan liturgische handelingen authentiek, zorgvuldig en communicatief uitvoeren 

3. De student is afgestemd op de gemeenschap, sluit met liturgische keuzes pastoraal en profetisch aan bij de gemeenschap en de praktijkvragen die er liggen, en schept veiligheid en kaders voor de participatie van de gemeenschap. 

Literatuur:

Kreider, Alan, and Eleanor Kreider, Worship and Mission After Christendom. Scottdale, PA: Herald Press, 2011. (Andere versie mag ook) 

Toetsvorm

Voor het vak maak je een portfolio met diverse opdrachten. Deze portfolio, gecombineerd met de uitvoering van bepaalde opdrachten, bepalen je eindcijfer. De portfolio-opdrachten zijn integraal onderdeel van de lessen. Tijdens lessen bespreken we opdrachten, oefenen we opdrachten, of starten we opdrachten met een brainstorm. Bekijk Moodle goed per les om te zien wat daarin van je verwacht wordt.  

Indicatoren:

Weging

☒ i. Cultuuranalyse

5%

☒ j. Narratieve Hermeneutiek

20%

☒ m. Geleefd geloof

5%

☒ n. Professionele houding

20%

☒ p. Homiletische en liturgische competentie

40%

☒ r. Communicatie/redeneren

10%

AI-gebruik:

AI mag uitsluitend gebruikt worden voor controle van taalgebruik en spelling.

Aanwezigheidsplicht:

Voor dit vak geldt een aanwezigheidsplicht; er mag maximaal één les gemist worden. Bij het missen van één van de praktijkdagen dient een vervangende opdracht gemaakt te worden.

Cesuur:

Cesuur: 55 punten, 5.5 als eindcijfer.

Literatuur

65 uren

Opdrachten

50 uren

Lesuren

21 uren

Integratie-uren

4 uren

Totaal:

140 uren (5 EC)