In vervolg op het boek ‘Wakker in Gods wereld’ dat vorig jaar uitkwam, is onlangs ook ‘De kleine wakker in Gods wereld’ verschenen. Schrijvers Oeds Blok en Jack Barentsen vertellen erover.

• ‘Wakker worden in Gods wereld’ betekent kort gezegd: opmerkzaam worden voor het werk dat God in jouw omgeving aan het doen is en daar als kerk in deel gaan nemen. Lees hier een interview terug over het eerste boek.

Wat is er gebeurd sinds het eerste boek verscheen?

Jack: “We hebben veel leuke reacties gekregen. We hoorden dat het boek mensen  woorden geeft aan wat ze eigenlijk al doen of beleven en uitdaagt om anders te kijken. Het blijkt daarbij niet alleen bij evangelische kerken aan te sluiten, bijvoorbeeld ook in PKN-kringen landt het.”

Oeds: “Nadat we vorig jaar tijdens de Landelijke Unie-ABC-dag een workshop verzorgden over ‘Wakker in Gods wereld’, kregen we uitnodigingen van verschillende gemeenten die met het boek aan de slag wilden gaan. Daar ontdekten gemeenteleden dat ze in het gewone leven – voor hun gevoel op persoonlijke titel en daarom ‘los van de kerk’ – al veel verbinding hebben met de wereld om hen heen. Bijvoorbeeld met een buurtkastje aan huis of door contacten tijdens het uitlaten van de hond. Het is dan vaak een eyeopener dat God daarin al aan het werk is, en dat wij daar met onze kerkelijke visie bij mogen aansluiten.”

Waarom een ‘kleine wakker’?

Jack: “Het eerste boek was met zo’n 400 pagina’s een flinke kluif. We hoorden dat er in kerken samenvattingen van de hoofdstukken werden gemaakt, om er met de raad doorheen te gaan.”

Oeds: “Ik kreeg van iemand een paar van die samenvattingen toegestuurd, en hij had het ‘De kleine wakker’ genoemd. Daar komt de titel dus vandaan. We ontdekten op die manier dat er behoefte was aan een meer toegankelijke versie.”

Hoe verhoudt de ‘kleine’ variant zich tot de ‘grote’?

Oeds: “Het is niet puur een samenvatting; we noemen het een gids en werkboek bij het grote boek. Bij elk hoofdstuk is onder meer een kleine liturgie toegevoegd, waarmee je God concreet kunt betrekken bij het proces. Daar vind je onder meer een Bijbelgedeelte, een gebed en een belofte die je met elkaar kunt doen, bijvoorbeeld dat je samen uitspreekt dat je ervoor kiest om het avontuur met God aan te gaan en Hem en elkaar te vertrouwen. Zo krijgt vieren een plaats in het leerproces.”

Jack: “De plek waar we leven is de plek waar God werkt. Mensen die de dienst leiden kunnen hier woorden aan geven. In de kerk wordt bijvoorbeeld vaak gebeden en gedankt voor genezing, maar mensen vertellen elkaar niet over hun gesprekje met de kapper, over hun vrijwilligerswerk, over wat ze voor het milieu doen. Terwijl God ook daar aan het werk is. Onze visie en manier van vieren mogen daar meer op aansluiten.”

* Foto's: Jack (links) en Oeds tijdens het Missieweekend van Unie-ABC waar 'De kleine wakker' werd gepresenteerd. *

De verhouding tussen kerk en wereld is een belangrijk thema in het boek, hè?

Oeds: “Als christenen zijn we geneigd de wereld met het kwade te identificeren en de kerk met het goede. Wij benadrukken in ons boek dat God ook met zijn goedheid in de wereld werkt – en dat het kwade net zo goed in de kerk is. Mensen kunnen dit theologisch vaag vinden, en zich afvragen of bekering er voor ons nog wel toe doet. En of  missie dan alleen maar draait om positief in de samenleving te staan. Maar dat is niet wat wij bedoelen. We geloven in persoonlijke bekering, maar het gesprek daarover kan vaak pas zinvol plaatsvinden in een langdurige relatie met mensen. Daarnaast mogen we ons als kerk ook kritisch afvragen: zijn wij zélf bereid ons te bekeren, bijvoorbeeld van onze veroordelende houding? En willen we op zoek naar een ‘tussentaal’ om elkaar te kunnen begrijpen?”

Jack: “Het hoofdstuk over het Evangelie is in dat opzicht een belangrijke leeroefening. We laten zien hoe God ook in de Bijbel heel verschillend in mensenlevens werkt. In die zin zijn de grenzen tussen wereld en kerk in de praktijk niet zo scherp te trekken. We pleiten er dan ook voor om het hokjes-en-vakjes-denken te vervangen door het beginsel dat God ieder mens op het oog heeft en dat iedereen erbij mag horen. Dan kader je als kerk niet zozeer af wie ‘binnen’ of ‘buiten’ is, maar heb je oog voor de richting die iemands leven op gaat, naar Christus toe of juist van Hem af. Ergens bij mogen horen is voor mensen ontzettend belangrijk. In onze tijd, maar ook bij de eerste gemeente zie je dat juist de onderlinge liefde aantrekkingskracht heeft.”

Kunnen jullie nog iets vertellen over de andere toevoegingen bij het boek?

Oeds: “Uit een van de gemeenten kregen we een reactie met een knipoog dat het ‘niet zo wakker’ was om lezers een scan op papier te laten invullen, terwijl dat veel gemakkelijker digitaal kan. Binnenkort kun je de Wakkerscan daarom op de website wakkerinGodswereld.nl invullen: twintig vragen, twee bij elk hoofdstuk, waarna je onmiddellijk in een spinnenweb ziet waarin je als gemeente wakker of niet zo wakker bent. Dit is bedoeld als thermometer: niet om je meteen grote zorgen te maken, maar om met elkaar over in gesprek te gaan, op zoek naar wat God hierin duidelijk maakt. Verder zijn we bezig met het opnemen van tien podcasts waarin we elk hoofdstuk in tien minuten toelichten. Ook hebben we plannen voor een podcastserie ‘Wakker op locatie’, waar we mensen aan het woord willen laten die met het boek aan de slag zijn gegaan.”

Jack: “Oeds heeft zich ontfermd over De kleine wakker, terwijl ik werk aan een Engelstalige versie. Dat wordt geen letterlijke vertaling van de Nederlandse editie, maar krijgt inhoudelijke aanpassingen die beter aansluiten bij het Verenigd Koninkrijk en Amerika. Zo hopen we dat dit boek helpt om samen kerk te leren zijn, met de mensen om ons heen. En dat we opnieuw verwonderd raken over God – dwars door alles heen.”

Kijk voor meer informatie op www.wakkerinGodswereld.nl.

Gerdien Karssen,
communicatiemedewerker Unie-ABC