"IJzer smeden als het koud is" is een bekende metaforische uitdrukking in de psychologie en opvoedkunde. Het is een omdraaiing van het traditionele spreekwoord en betekent dat je moeilijke situaties niet in het heetst van de strijd moet aanpakken, maar juist op een later moment wanneer de rust is wedergekeerd. Hoe zit dat als je het hebt over conflicten in de gemeente? Hoe ga je daarmee om? Daarover gaat deze laatste bijdrage over samenwerking raad en voorganger.

In deze serie hebben we geschreven over goed samenwerken. Dat begint met investeren in de relatie wanneer iedereen de beste intenties heeft. Ervoor zorgen dat de werkrelatie -zowel qua arbeidsvoorwaarden als qua verwachtingen- helder is. Dat jij en je raad voldoende fris blijven zodat frustraties en irritaties minder kans krijgen. Dit is allemaal besproken in de eerdere artikelen en zou je kunnen vatten onder investeren als het ijzer koud is. Als alles nog goed gaat. Het boekje Vuistregels voor Vredestichters is trouwens ook zo’n preventief middel over goed communiceren. Verkrijgbaar via Unie-ABC.

Maar er komen ook situaties voor dat het er heet aan toe gaat. Soms gaat het communicatief ongelukkig. Zo is bijvoorbeeld e-mail nooit een goed middel als de temperatuur oploopt. Jacobus1:19 is een goed advies: Beste vrienden, onthoud dit goed: wees snel met luisteren, maar traag met spreken, en word niet snel kwaad, want kwaadheid veroorzaakt alleen maar dingen die tegen Gods wil ingaan.

Dit jaar ben ik zelf al betrokken geweest bij 3 situaties (waarvan één binnen Unie-ABC), tussen raad en voorganger, waarbij het niet goed afliep en de voorganger moest vertrekken. Met schade voor gemeente(leden) en vaak nog intenser voor de voorganger. In één geval ging het om een jonge net afgestudeerde voorganger; wat een teleurstelling.
Tijdens de laatste leidersconferentie met als thema “komen, blijven, gaan” werden meerdere verhalen door voorgangers gedeeld die beschadigd waren in ernstige conflictsituaties. Het kan je blijkbaar zomaar gebeuren. En hoe zit het dan met je roeping?

Op dit moment kijken we als Unie-ABC of we optioneel een beter nazorgtraject (debriefing) voor beschadigde voorgangers kunnen bieden via een externe organisatie. Dat is soms hard nodig. Ook denken we na hoe we raadsleden beter kunnen helpen om conflicten niet te laten escaleren. In het gratis boekje Licht op het Raadswerk is er een paragraaf aan gewijd, maar verdere suggesties zijn zeker welkom.

Gelukkig komt het ook voor dat er wél herstel mogelijk is. Soms is daar een regiocoördinator bij betrokken, soms schakelen we mediation in. Vanaf dit jaar heeft Unie-ABC een 3-tal gecertificeerde mediators uit onze gemeenschap beschikbaar die professioneel kunnen helpen. Want mediation is wel echt een vak, hebben we geleerd.

Conflicthantering blijft een onderwerp waar we alert op moeten blijven. Een beetje schuren kan glans opleveren, maar als de vonken er vanaf gaan spatten is het niet ok. Voor de betrokkenen niet en naar ik meen ook niet voor de gemeente (Hebr. 13:17).

Onderschat bij dit alles ook niet de geestelijke dimensie van verdeeldheid die gezaaid kan worden, misschien wel juist in de kerk.
Voor voorgangers én raadsleden mag dit een belangrijke tekst, opdracht en hopelijk ook ervaren waarheid zijn: "Laat de vrede van Christus heersen in uw hart, want daartoe bent u geroepen als de leden van één lichaam.” (Kol 3:15). Laten we (blijven) bidden voor zachte harten en respect en waardering voor elkaars bediening.

Dit is het zesde en laatste in een serie artikelen over samenwerking tussen voorganger en raad, op basis van een eerder Unie-ABC document met praktische “richtlijnen voorgangers”.

Geplande artikelen:
1. De raad wordt je gegeven (over tijdig investeren in de relatie)
2. Hoe is je arbeidsrelatie? (over werknemerschap en zaken goed regelen)
3. In de raadsvergadering (over de positie van de voorganger in de raad)
4. Fris en gezond blijven (over balans en geestelijk voedsel)
5. Not #metoo (over een veilige werkomgeving)
6. In conflict met raad of gemeente (over omgaan met pittige weerstand)

Iets gemist? (ruimte voor aanvullend onderwerp, op basis van vragen uit de Aquilae gemeenschap: mail tips naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.