Neem God niet mee naar huis
Geschreven door Maurits Luth
Dood op het aanrecht
Onze middelste dochter van zes vindt nog wel eens wat fleurige aanwinsten in het stadspark, die ze thuis op een vaasje wil zetten. Nog geen uur later ligt de helft van die bloempjes al kapot te gaan in onze keuken. Ook is de verbazing over de schoonheid van die bloemetjes, die onze zesjarige in het park nog kende, thuis totaal verdwenen. Ze moest, na het snel op de vaas plaatsen, weer door met haar drukke bestaan. En die bloemetjes? Door het geplukt te zijn door een grote kleuter veranderde hun leven van een bewonderde schoonheid in een spoedige dood. Een zekere dood, bij ons in een vaasje op het aanrecht.
Deus semper maior
Als gelovigen maken we het wat dit betreft nog wel eens bonter dan mijn onschuldige zesjarige dochter. Ook als gelovigen hebben we meer dan eens iets van Gods schoonheid ontdekt. Wauw! Maar vervolgens nemen we datgene van God graag mee in onze vuistjes, in onze broekzakken, in onze formulieren. Terwijl we wel wéten dat Hij te groot is voor ons, doen we toch pogingen - vaak heel begrijpelijk - om Hem mee te nemen naar ons kleine hoofdje, huisje. We doen zo al snel een claim op God: zó is Hij (en vooral niet anders!). Hij past thuis mooi in ons vaasje. Maar, is de waarchuwing, wat dit betreft: neem God niet mee naar huis!
Er gaat sinds de Middeleeuwen een term rond onder de kinderen van God: Deus semper maior. ‘God is áltijd groter.’ Die term helpt ook vandaag, om weg te blijven bij een bepaald type beperkende gedachten over God die we kunnen hebben. Zoals:
- In ónze kerk wordt God toevallig het méést recht gedaan.
- In ónze liederen kan God toevallig het meeste vreugde vinden.
- In óns soort preken komt God toevallig het meest tot Zijn recht.
Iemand van ongekende schoonheid willen we ‘plukken’ - misschien wel uit een begrijpelijke eerste, verbazende liefde over Zijn schoonheid - maar zodra we Hem opsluiten in óns gebouw of in míjn persoonlijke voorkeuren of traditie is dat het begin van het einde. Een zekere dood van onze aanbidding en eerste liefde. Het siert baptisten wat dat betreft vanouds dat zij weigeren God ‘vast te leggen’ in een soort per definitie onvolmaakte geloofsbelijdenis. Want God is daarvoor áltijd té groot. God is áltijd groter.
Vrijplaatsen
Hoe voorkom je dat je vast blijft zitten aan je eigen beperkte beeld van onze wonderschone altijd-grotere God?
Daar zijn ‘vrijplaatsen’ voor nodig. Die prachtige term komt uit het Oude Testament, waar God een bijzondere maatregel van genade instelt: de ‘vrijsteden.’ Dat waren zes steden die “voor de Israëlieten, voor de vreemdeling en de bijwoner dienden als wijkplaats, zodat ieder daarheen kan vluchten die zonder opzet iemand gedood heeft.” Een plek waar niemand je iets kan maken, dus, waar je veilig bent en tóch verder kunt leven. Kloosters vervulden eeuwenlang die rol, net als het Kamper kerkasiel vandaag.
Zoek God op vakantie
Een vrijplaats is een onaantastbare veilige plek, nodig om genade te laten winnen van het de hardheid van een wet of dogma. Op een onverwachte, diepgaande manier. Vrijplaatsen zijn dus goede plaatsen búiten je eigen bubbel, búiten je eigen kerk of je eigen kerkverband. Op die plekken ben je vrij om te ontdekken dat Gods tóch weer groter is dan jouw gedachten en eigen traditie. Het vraagt om een ‘gelukkige nieuwsgierigheid’ die vraagt aan ándere gelovigen: ‘Vertel me hoe groot ónze God is! Vertel me: wie Hij is voor jou?’
Oefen daar eens mee in de vakantieperiode. Door naar een andere (soort) (lokale) kerk te gaan, thuis of in het buitenland. Zoek de vrijplaatsen nieuwsgierig op en ontdek de genade en herontdek misschien zo ook weer je eerste liefde: ‘Wauw, God! Als U zó bent dat U ook hier wil wonen en werken op weer heel andere manieren! Dan bent U écht altijd groter!’ Halleluja!
P.S. We oefenen met die open vragen naar God en die nieuwsgierige houding als geloofsgemeenschap op D.V. 3 juli tijdens de slotdag van het seminarium, waarbij we afscheid nemen van onze oud-rector Teun van der Leer. Hij vertelt daar verder over de kracht van ‘ontvangende oecumene.’ Onder de titel: ‘Baptist, dat is´t! Oecumene gemist?’ Geef je hier nog op!
Maurits Luth is predikant, regio-coördinator Noord bij Unie-ABC en docent ‘Missie in seculiere context’ aan het Baptisten Seminarium.