Op weg naar huis zie ik Fernando met zijn fiets op de hoek van de straat staan. Ik stap af om een praatje te maken.
Iedere dag zijn er zulke momenten. Even contact met iemand op straat, in een winkel of bij de sportclub. Zo’n gesprek lijkt misschien oppervlakkig, maar de oppervlakte heeft haar eigen waarde. Dat wil ik in deze blog verkennen.
Ontspannen contact
In de begintijd van onze Buurtkerk, vanaf 2012, was ik lang niet altijd ontspannen in de ontmoeting met anderen. Als ik iemand tegenkwam, had ik soms het idee dat ik iets ‘moest’ met deze persoon. Gewoon een praatje maken was daardoor lastiger. Ik weet nog goed dat ik een keer door de Albert Heijn liep en dat ik iemand zag die ik thuis had bezocht. Ik voelde een soort angst opkomen en probeerde haar te ontlopen.
Misschien is het herkenbaar: gewoon een ontspannen praatje maken gaat niet altijd vanzelf. Gaandeweg begreep ik mijzelf beter. Door aandacht te geven aan mijn eigen verhaal kon ik zien waar mijn angst vandaan kwam en het te grote verantwoordelijkheidsgevoel. Zo kwam er meer rust van binnen. En dat helpt om gewoon een praatje te maken. Zoals met Fernando.
Een gesprek op straat
Fernando is sociaal sportcoach bij voetbalclub KVVA in onze wijk. Daarnaast werkt hij in de gevangenis. We kennen elkaar van de club, waar we samen betrokken zijn bij sociale veiligheid. “Hey, waar kom je vandaan?” vraagt hij. “Ik kom net uit de sportschool”, antwoord ik. We praten wat over sporten.
Dan komt er een vrouw op ons af die ook bij de Buurtkerk komt. Ze stopt even. “Mijn scooter is gestolen”, vertelt ze. “Ik ben nu op zoek naar een andere.” “Waar is dat gebeurd?” vraagt Fernando. We luisteren naar haar verhaal. We zeggen niet meteen iets om het probleem kleiner te maken. We reageren gewoon: “Wat vervelend dat je scooter is gestolen.” Na een tijdje gaat ze weer verder. Ze heeft boodschappen voor haar moeder. Dan vraagt Fernando: “Zullen we die podcast nog opnemen?” “Ja leuk”, zeg ik. Even later hebben we een afspraak gemaakt voor de volgende dag.
De waarde van gewone gesprekken
Zulk soort ontmoetingen heb ik vaak in de wijk. Misschien werkt het voor jou ook zo. Een praatje met de buren, met een ouder op het schoolplein, een collega bij de koffieautomaat of iemand op een feestje. Vaak gaan die gesprekken over gewone dingen, zoals over sporten en de gestolen scooter. Ik hoor wel eens van mensen dat ze het gesprek over ‘koetjes en kalfjes’ niet zo interessant vinden. Ze zeggen: “Het moet wel ergens over gaan”.
Toch hebben juist deze alledaagse gesprekken veel waarde. Humor, een glimlach en wat luchtigheid helpen om contact te maken. Bij KVVA op de voetbalclub reageerde ik nogal eens te serieus. Dat was ik gewend. Ik heb van mensen in de wijk geleerd met humor te spelen. En tijd te nemen voor elkaar.
Het belangrijkste is oprechte belangstelling. Dat zit niet alleen in wat je zegt, maar ook in hoe je luistert. Mensen merken het als je aandacht hebt. En ze merken het ook als je ergens anders bent met je gedachten. Dan kijk je op je horloge en heb je vaak een onrustige blik. Het kan ook gebeuren dat je heel emotioneel reageert of dingen snel naar jezelf toe trekt. Dan wordt het gesprek te zwaar.
Door te luisteren naar het verhaal van de gestolen scooter nemen we onze buurtgenoot serieus. We komen niet met goedkope troost “dat ze gelukkig nog een fiets heeft”. We blijven realistisch en bij haar gevoel van teleurstelling.
Vertrouwen groeit stap voor stap
In gewone gesprekken voelen mensen vaak aan of ze je kunnen vertrouwen. Ze letten op vragen als: Is er echte belangstelling? Word ik serieus genomen? Voel ik me veilig? Een dieper gesprek ontstaat meestal niet zomaar. Vaak begint het met een eenvoudig praatje. Daar groeit vertrouwen. En vanuit dat vertrouwen kan er meer worden gedeeld.
Daarom is een praatje maken best een kunst. Het is een soort dans. Je voelt aan wat passend is. Je luistert. Je laat stiltes toe. Soms beweeg je mee met het verhaal van de ander. Soms stel je een vraag die iets verder gaat.
Tevreden met wat er is
De kunst is om tevreden te zijn met wat er op het moment ontstaat. Soms blijft het bij een kort gesprek. Soms groeit er meer contact uit. Ik ben zelf steeds meer gaan genieten van deze ontmoetingen. Met volwassenen, met kinderen en jongeren. Vaak spontaan in het moment.
Het voelt voor mij als samen iets van het goede leven van God ontvangen. Het helpt mij om te weten dat God mensenlevens kent en met ieder een weg gaat. Gods Geest is aanwezig in het gewone leven, in de ontmoetingen tussen mensen.
Een praatje maken met een bekende of onbekende kan meer betekenen dan je denkt. Het geeft ruimte om even stil te staan en op adem te komen in onze snelle samenleving. Soms komt van het één het ander. De dag na onze ontmoeting zat ik bij Fernando thuis om samen een podcast op te nemen. Het werd een mooi gesprek. Zo kwam ik terecht in de podcastserie Fernando’s Wereld.
Beluister hier het gesprek, waarin Fernando ook zijn ervaring deelt met geloof en kerk.
Oeds Blok is coördinator Pionieren & gemeentestichting voor Unie-ABC en docent Pionierend Leiderschap bij het Baptisten Seminarium. Email: