Terug naar hoofdinhoud

Een studiedag als oefenplaats


Geschreven door Bart de Zwaan

18 mei 2026
Geplaatst op 18 mei 2026

Alwéér een studiedag op de school van de kinderen. Het is de laatste tijd schering en inslag. Eerst 2,5 week meivakantie, nu een verlengd Hemelvaartsweekend. Daar gaat mijn vrije maandagochtend. Gegil, gejoel en getetter. Speelgoed wat blijft liggen terwijl mijn mini-filistijnen zich vol overgave storten op een volgend speelplan. Geen rust en sereniteit, geen ochtendmijmeringen onder het genot van met aandacht gezette koffie. In plaats daarvan een continue stroom aan multi-sensorisch geweld wat mijn zintuigen belaagt en een frequente oplaaiing van onderlinge onenigheid die mijn alertheid vereist en mijn gemoedsrust verstoort. Dag endorfine en oxytocine. Hallo adrenaline en cortisol. 

Tjonge, wat kan ik toch een medelijden met mezelf hebben. Terwijl een kleine gedachte oefening me ook op een heel ander spoor kan brengen. Ik heb extra tijd gekregen om mijn kinderen te zien groot worden; het bruist altijd bij ons in huis - wat een leven heeft God ons geschonken..; wat een tomeloze creativiteit en ondernemendheid leggen de kinderen aan de dag en wat zijn ze toch intensief aan het leren hoe onderlinge verhoudingen werken. Grenzen aanvoelen, grenzen overschrijden, ruzie maken en het bijleggen. Het gaat de hele dag door. Het gezin is een oefenplaats. 

Nu vlakt deze tweede zienswijze niet uit dat de dynamiek in ons bruisende gezin veel energie kan vragen, dat belangen botsen en dat principes die ik persoonlijk belangrijk vind regelmatig onder druk gezet en soms met de voeten getreden worden. Maar in een gezin leef je nu eenmaal met z’n allen, heb je je tot elkaar te verhouden en ontstaat er vaak bloei waar je ruimte kunt geven. Veel van wat me kan storen is in zichzelf geen probleem. Het is een probleem omdat ik op dat moment mijn primaire gevoel de maatstaf maak van wat wenselijk is. Er zijn van die momenten dat ik weer eens in de clinch lig om iets onbenulligs en in mezelf verwens waarom zoon- of dochterlief hier toch zo’n punt van maakt. Om me vervolgens te realiseren dat ik niets anders doe. Ik maak het groot. Of groter. En uiteindelijk gaat het dan vaak om mijn ego, trots, gekrenktheid. Wil ik per se mijn wil en macht laten gelden. Moet ik telkens weer leren om mijn beweegredenen te doorvoelen en af te wegen wat er in dat moment echt toe doet.

Wat dat aangaat is het in de grote familie van Gods huisgezin niet anders. Wat kunnen we als broers en zussen in het geloof ons toch laten gelden. Al te snel bivakkeren we ins ons eigen kamp van gelijk. Wat zijn we vaak bezig onze eigen verworvenheden te verdedigen of onze eigen ervaringen en verlangens maatgevend te maken. Te vuur en te zwaard kunnen we belangrijke principes hooghouden, zonder oog te hebben voor wat we in de relaties onderling verliezen. Waar gehakt wordt vallen spaanders.

Wat hebben we dan te leren van de woorden van Jezus zelf in Mattheus 7:3-5 (van de splinter en de balk)? Misschien wel dat Gods huisgezin ook een oefenplaats is. Één waar bloei en groei plaats vindt als er ruimte aan elkaar gegeven wordt. Een oefenplaats waar ik zelf misschien wel het meest te leren heb als het gaat om nederigheid en de minste durven zijn. Om te leren leven met het ongemak van andere visies en belevingen. En tot de conclusie durven komen dat wat mij als een kakofonie in de oren klinkt, uit de maat en vol dissonanten, werkelijk een bruisend geheel is vol leven. Iets wat in al zijn veelstemmigheid iets weerspiegelt van God.

“3 Waarom kijk je naar de splinter in het oog van je broeder of zuster, terwijl je de balk in je eigen oog niet opmerkt? 4 Hoe kun je tegen hen zeggen: “Laat mij de splinter uit je oog verwijderen,” zolang je nog een balk in je eigen oog hebt? 5 Huichelaar, verwijder eerst de balk uit je eigen oog, pas dan zul je scherp genoeg zien om de splinter uit het oog van je broeder of zuster te verwijderen.” (Mattheus 7)

Bart de Zwaan is medewerker van het Seminarium en onderzoeker voor de JoVo Challenge. 

Een studiedag als oefenplaats