Een mooi gesprek in een gemeente

Toen ik vorige week in één van onze gemeenten was, kwam er iemand naar mij toe die wat aarzelend vroeg: ‘jij bent toch ook van Samen Jong?’ Ze vertelde het verhaal van hun gemeente die sterk aan het vergrijzen was. Ze vertelde ook hoe ze als gemeente met behulp van Samen Jong nu ervaren dat er steeds meer jongeren in de gemeente zijn en betrokken zijn in het gemeenteleven. Het plezier waarmee ze dit aan mij vertelde raakte mij en ik merkte naast de vreugde ook een nieuwe hoop in haar verhaal. God kan steeds weer leven geven en vernieuwen. Ik hoop dit verhaal binnenkort wat uitvoeriger te kunnen delen.

Voor de duidelijkheid: ik heb niets tegen grijze haren, ik zit zelf ook zo ongeveer in mijn ‘zilveren fase’. Elke generatie is waardevol in de gemeente. Ik merk daarbij wel dat veel vergrijzende gemeenten verlangen naar meer  betrokkenheid van jongeren en het is mijn ervaring dat diversiteit tot zegen kan zijn voor elke gemeente.

Dit gesprek was een bemoedigend voor mij omdat ik van dichtbij kon ervaren dat een gemeente met alle generaties voor iedereen iets extra’s van God kan laten zien. Het geeft nieuwe inzichten in wie God is voor alle verschillende mensen in de gemeente. Ouderen laten zien dat God trouw is door de tijd heen. Zij kunnen getuigen van Gods grootheid een leven lang. Jongeren kunnen laten zien dat God ook weer nieuwe generaties op een frisse manier kan aanspreken. En niet alleen de variatie jong en oud is verrijkend voor de gemeente. Ook andere vormen van diversiteit kunnen de veelkleurige wijsheid van God laten zien.

De ervaring van Paulus

Toen ik de afgelopen maanden een studie deed over de Efezebrief raakte mij dit besef bij Paulus. In de eerste hoofdstukken schets hij de centrale positie van Christus (hoofd). Voor alle mensen - dat betekende daar Joden en niet-Joden (2:14) - werd hij de verbinding tot God en tot elkaar. Maar ook in alle tijden heeft Christus de centrale positie. Voordat de wereld werd gegrondvest tot op de dag van vandaag en tot de dag dat er straks overal vrede en gerechtigheid zullen heersen. In Christus maakt God waar: ‘Uit Hem door Hem en tot Hem zijn alle dingen’ (Rom.11:33).

Hoe bijzonder is dit besef voor de Joodse Bijbelgeleerde Paulus, die de geschiedenis kent en altijd heeft gehoord over Gods grote daden in het verleden en over Gods belofte van de gezalfde. Als een fanatieke farizeeër wordt hij getroffen door het licht van Christus. Toen ging er een wereld voor hem open en viel alles samen met wat hij als wist. Het besef van alle mensen in Christus verbonden en Christus in alle mensen zichtbaar, dringt tot hem door als hij de brief schrijft. Zo valt hij in verwondering op zijn knieën (3:14) en bidt voor de gemeente, voor de eenheid en aanvulling van alle gelovigen die met elkaar de onmetelijke liefde van Christus zullen kennen die alle kennis te boven gaat en zo vol zullen worden van God. Dit is toch een groots en meeslepend verhaal? Paulus ziet dit voor zijn ogen gebeuren. Een God die mensen uit alle volken en talen met verschillende achtergronden verbindt in Christus en vol maakt van Hemzelf. Het gebed van Jezus tot zijn Vader gaat zo in vervulling: ‘Laat hen allen één zijn, Vader. Zoals U in Mij bent en ik in U, laat hen zo ook in Ons zijn, opdat de wereld gelooft dat U Mij hebt gezonden’(Joh.17:21). Samen als eenheid in verscheidenheid, transformeren we door de liefde van Christus en door zijn Geest in ons, naar zijn beeld. Hoe mooi is dat!

Het Samen Jong Praktijkboek

Dit besef was ook mijn diepste motivatie, toen we 13 februari met veel plezier en diepe dankbaarheid ons Samen Jong praktijkboek mochten presenteren. Mijn diepste wens bij alles wat we met Samen Jong mogen doen is, dat de generaties met elkaar verbonden in Christus worden en Christus zichtbaar is in elke generatie. Het maken van dit praktijkboek was een samenwerking tussen onze studenten, wij als begeleiders onder leiding van Sabine van der Heijden (CHE), maar het hart van al deze interkerkelijke inzet was toch het gezamenlijke verlangen en hoop dat de verbinding (eenheid) tussen alle generaties verrijkend zou zijn voor iedereen en dat Christus zo zichtbaar mag worden in zijn gemeenten.

Na twee maanden is het stof neergedaald en zijn de eerste reacties op het praktijkboek binnen. Ook daarin is veel diversiteit te beluisteren. Het is een duidelijk boek met een duidelijke structuur op de manier van ‘waarderende gemeenteopbouw’ en een ‘bak aan ideeën en voorbeelden’. Maar voor sommigen kan het ook wat te veel of te hoog gegrepen zijn, soms ook erg technisch gericht op verandering van de gemeente. Ik heb veel begrip voor al deze geluiden. Ondanks onze inspanningen om er een werkbaar boek van te maken voor zoveel mogelijk mensen, kan het soms ook erg veel van iets zijn. Waar begin je dan, hoe krijg je anderen hierin mee en hoe maak je het voor je eigen betrokkenheid bij de gemeente weer praktisch en ‘down to earth’? Dit zijn herkenbare vragen en goed om hierover in gesprek te blijven en elkaar te ondersteunen als dit nodig is.

Resoneren

Ik merk zelf dat ik ook weer moet landen na mijn ‘hyperfocus’ op het Samen Jong praktijkboek. Het begon voor mij al in 2014 toen we met collega’s de moeite van vergrijsde gemeenten signaleerden. ‘Hoe kunnen we voor hen iets betekenen?’, was de grote vraag waarmee we project ‘Groentjes’ zijn gestart. Collega Wout Huizing richtte zich op de openheid om hierover als gemeente met elkaar in gesprek te gaan en ik richtte mij toen met ‘intergeneratieve gemeente’ op de verbinding tussen generaties. We hielden workshops en maakten een ‘Toolbox’ voor onze gemeenten. Dit liep in 2016 naadloos over in Growing Young en later in Samen Jong. Na alle gesprekken, studies, workshops, trajecten en boeken die we met het Missie Nederland netwerk hebben ‘geproduceerd’ rondom Samen Jong, is er bij mij naast diepe dankbaarheid ook wat meer behoefte aan een stapje terug, naar reflectie. Ik ben blij dat de leergemeenschap Samen Jong een vervolg krijgt in het volgende seizoen, maar ik merk een verlangen om meer tijd te besteden aan het luisteren naar wat er onder mensen in de gemeenten leeft. Iets wat socioloog Harmut Rosa resoneren noemt. Even meer afstand tot de theorie en methode en meer in mijn ervaring ontvankelijk zijn voor alle indrukken van de mensen uit de praktijk van onze gemeenten en wat God daarin laat zien: horizontaal, diagonaal en verticaal resoneren, noemt Rosa dit. J

Toewijding, dapperheid en creativiteit in gemeenten

En dan zie ik dit verhaal waar ik mijn blog mee begon als een bijzondere bevestigende ervaring. De  gemeente beseft hun vergrijzing en gaat het gesprek met elkaar aan met de vraag, hoe kunnen we een gemeente worden met alle generaties? Vervolgens komt er iemand op het idee om met elkaar het boek van Samen Jong te lezen. Naar aanleiding van het lezen van het boek komen er ideeën op die de gemeente in de praktijk heeft gebracht. Niet met veel gewicht, niet met banners van ‘Samen Jong’ in de hal, maar  stapje voor stapje wat voorstellen doen om jongeren te betrekken en dit ook in praktijk te brengen. Zo kan het ook gaan. Van deze toewijding, dapperheid en creativiteit kan ik enorm genieten.

Ook het tweede boek hebben ze aangeschaft, vertelde ze mij. Misschien pakken ze dit dan nog meer op vanuit waarderende gemeenteopbouw. Misschien melden ze zich aan voor de leergemeenschap. Misschien ook helemaal niet. Dat ligt er maar net aan hoe dit in de gemeente wordt ontvangen en wat ze kunnen opbrengen. Maar ze zullen er vast uithalen wat aanspreekt, wat ze van God hierin ontvangen en wat ze kunnen uitwerken. En zo brengen ze in de praktijk wat waarderend werken ook als uitgangspunt heeft: onderzoeken vanuit de vraag hoe we gemeente kunnen zijn met alle generaties, luisteren naar elkaar en naar God en met elkaar in gesprek gaan geeft al verandering in de gemeente.

Mijn gebed

Zo is het mijn wens dat we met elkaar vanuit het hart van het gebed van Jezus bruggen slaan tussen alle generaties. In een samenleving waar in de spanning lijkt toe te nemen en waarin steeds meer in polariteiten en bubbels de relaties dwars kunnen zitten, mogen we deze verbinding oefenen met alle generaties als het getuigenis van de eenheid in Christus.  

Vind als gemeente je eigen weg met elkaar en met God

Mooi als Samen Jong daartoe mag bijdragen. Laat je daarbij niet afschrikken van termen, van stappen van methodieken, van technische taal. Probeer je te verdiepen in het boek, maak het behapbaar, ga met elkaar in gesprek, luister naar God en naar elkaar en breng in praktijk wat daaruit komt. Deel dat ook met anderen in de gemeente en ga erover in gesprek. Deel ook je verlangens voor de gemeente en breng dat ook met elkaar in gebed tot God. Het is God die zowel het verlangen als het doen in ons uitwerkt (Fil.2:13).

Welkom om het aan mij te vertellen

En wil je er met mij over van gedachten wisselen of heb je vragen naar de leergemeenschap, dan ben je altijd welkom. En… zijn jullie hier als gemeente al bezig met het gesprek of zelfs met stappen te zetten, ik hoor heel graag jullie verhaal om dit ook weer te kunnen delen en mezelf en anderen hiermee te inspireren. Zo kunnen we met elkaar getuigen van een levende God die ons elke dag weer vernieuwd.

Tot slot nog een mededeling dat we met het netwerk binnen Missie Nederland bezig zijn met de Jeugdtrends 2026: wat houdt jongeren bezig en hoe kunnen we hier mee omgaan? Als je bij de presentatie wil zijn, kun je de datum van 29 mei reserveren. Je kunt ook de Unie-ABC app in de gaten houden voor meer info en het eindresultaat.

Ronald van den Oever is jeugdwerkadviseur Unie-ABC en docent aan de Jongerenwerkersopleiding van het Evangelisch College

Linkjes Samen Jong

Samen Jong Missie Nederland; https://www.missienederland.nl/nl/samenjong

Wat gebeurt er in onze gemeenten met Samen Jong? https://www.unie-abc.nl/14-blogs/621-wat-gebeurt-er-in-onze-gemeenten-met-samen-jong?highlight=WyJyb25hbGQiLCJ2YW4iLCJkZW4iLCJvZXZlciJd

Hoe krijgen we onze jongeren weer in de kerk? https://www.unie-abc.nl/14-blogs/990-hoe-krijgen-we-onze-jongeren-weer-in-de-kerk?highlight=WyJyb25hbGQiLCJ2YW4iLCJkZW4iLCJvZXZlciJd

Jeugd in de kerk, houd ze erbij? https://www.unie-abc.nl/14-blogs/177-jeugd-in-de-kerk-houd-ze-erbij?highlight=WyJyb25hbGQiLCJ2YW4iLCJkZW4iLCJvZXZlciJd