De situatie in Israël en Gaza na 7 oktober 2023 maakt veel los in het wereldnieuws, de Nederlandse politiek en ook in onze Unie-ABC-gemeenschap. Het is opmerkelijk dat dit veel meer aandacht krijgt dan andere wereldgebeurtenissen, zoals bijvoorbeeld de – nog grotere – oorlog en humanitaire ramp in Soedan.

Toch is het binnen de christelijke wereld wel weer begrijpelijk, omdat rond Israël ook de theologische context bij veel mensen een rol speelt. Dat kan enerzijds Gods beloftes voor het Joodse volk betreffen, maar net zo goed het lijden onder ongerechtigheid van de Palestijnse mensen, zowel christenen als moslims. Veel christenen, misschien wel de zwijgende meerderheid, weten misschien ook niet zo goed wat ze ervan moeten denken en wat je wel of niet kunt geloven. In een oorlog is propaganda immers nooit ver weg.

Recent kregen wij de vraag of in de Unie-ABC-app een aparte groep geopend kon worden met informatie/bronnen over Israël en de oorlog, met nadruk op nieuws dat we niet via de gangbare media krijgen. We hebben besloten dat niet te doen. Alleen de vraag al leidde tot veel uiteenlopende reacties en we hebben onvoldoende middelen om dat goed te modereren. Sociale media blijken te vaak minder geschikt om respectvol een discussie te voeren, ook bij ons. Een inhoudelijk gesprek kan in de gemeente gevoerd worden en Unie-ABC kan helpen om daar de randvoorwaarden voor te creëren. Dat past beter bij onze baptistenwaarde van het congregationalisme (zie Congregationalisme - Wikipedia).

Toch willen we hier enkele handvatten delen om je enigszins gebalanceerd te kunnen informeren over Israël, Gaza en de actualiteit. Daarbij past wel enige bescheidenheid over de impact van ons denken en handelen. Unie-ABC is een geloofsfamilie, geen politieke partij of overheid.

Over theologie

• Gods beloften voor Israël
  Hier is veel over te zeggen, maar inhoudelijk ontbreekt daar nu de ruimte voor. Uit onze gemeenschap zijn diverse voorgangers hier goed in thuis, ze delen hun kennis met boeken en spreekbeurten.
  We geloven dat Israël, hier bedoeld het Joodse volk, een bijzondere plaats inneemt in Gods plannen door de geschiedenis heen. Hij heeft zich aan en door hen bekendgemaakt, met als hoogtepunt de komst van de Messias, Jezus Christus, die ook Jood was. De eerste christelijke gemeente ontstond in Jeruzalem en werd gevormd door Joden. Via hen bereikte uiteindelijk het evangelie ook ons en daar zijn we dankbaar voor.
  We geloven dat God in de Bijbel zijn plannen uitvoert, het loopt Hem niet uit de hand. Dat was toen zo en dat is ook nu zo. Wij mogen daar opmerkzaam op zijn, het in gebed brengen, maar we hoeven Hem geen handje te helpen bij zijn plannen voor het land. We hebben wel een andere opdracht meegekregen:
• Naastenliefde
  De Bijbel staat vol met oproepen om rechtvaardig te leven en om te zien naar de naaste als naar jezelf. Jezus noemt dat zelfs het mede-belangrijkste gebod. Door barmhartig te zijn laten we iets zien van Gods liefde voor mensen.
  Concreet kan dat in je eigen omgeving, zoals buren, familie, enz., maar ook in meeleven, (financiële) hulp en gebed voor medemensen die honger hebben, gevangen/gegijzeld zijn en in angst leven in Gaza, Soedan, Nigeria, of waar ook ter wereld. Op al die plekken zijn kerken en hulporganisaties actief die we via de gemeente, het netwerk van Unie-ABC of andere organisaties kunnen steunen. Unie-ABC heeft via CAMA Zending en de Europese Baptisten Federatie (EBF) korte lijnen met gemeenten in zowel Israël als de Palestijnse gebieden.

Laten we meer nadruk leggen op mensen, recht en verzoening, en minder op standpunten en gelijk krijgen.

Over bronnen

Waar haal je goede gebalanceerde informatie over Israël? Daar hebben we geen eenduidig antwoord op. De reguliere media kunnen gekleurd zijn (links/rechts) en sociale media zijn lang niet altijd betrouwbaar. Ook christelijke organisaties hebben  soms een eenzijdige focus. Anderen zoals de NEM belichten juist beide kanten van de scheidslijn.

Onze ervaring met het CIDI (cidi.nl) is over het algemeen positief en ook een krant als het ND belicht beide kanten. De Ongelofelijke Podcast (bv met Jan van Benthem) geeft regelmatig achtergrondinformatie. Je vindt die o.a. in onze app.

Er is dus voldoende informatie beschikbaar ook al is het soms zoeken wat waar is en wat niet. Unie-ABC is geen nieuwsorganisatie, we hebben ook geen ambitie in die richting. Onze doelstelling is plaatselijke gemeenten ondersteunen, eenheid en liefde bevorderen en het evangelie bekend maken.

Wat doet Unie-ABC?

Zoals eerder genoemd, zijn we als kerkgenootschap terughoudend over dit onderwerp als het niet wezenlijk bijdraagt aan onze visie en doelstellingen. Maar dat betekent niet dat we niks doen. Wat doet Unie-ABC dan wel? We noemen enkele voorbeelden.

• In november 2023 is een afvaardiging van ons bestuur bij de Israëlische ambassade op bezoek geweest om ons medeleven en condoleance over te brengen na de afschuwelijke aanval van 7 oktober.
• In 2024 hebben we onze leden opgeroepen om in Amsterdam mee te doen aan de manifestatie tegen Jodenhaat in Nederland. Concrete aanleiding waren de gebeurtenissen rond Maccabi Tel Aviv in Amsterdam.
• In 2025 hebben we met een brief en een gesprek de Israëlische ambassadeur in Nederland opgeroepen om barmhartigheid te tonen aan de Palestijnse bevolking in Gaza en voldoende voedsel en medicijnen toe te laten.
• Maandelijks is er (Engelstalig) online gebed door baptisten uit heel Europa voor deze wereld, ook Israël en Gaza, georganiseerd vanuit de EBF. In september hopen we te starten met een Nederlandstalig online gebed.

Leessuggesties

Tot slot volgen hier nog twee leessuggesties over Israël/Gaza vanuit verschillende invalshoeken, maar beide met een focus op menselijkheid, naastenliefde en verzoening. Van harte door mij aanbevolen om te lezen en overdenken.

1. Brief in de nacht van Chaja Polak
   Als joods kind van een Holocaust slachtoffer zoekt zij de nuance vanuit haar achtergrond in een gepolariseerd speelveld.
2. De dominee van Gaza van Hanna Massad
   Opgegroeid in Gaza kwam Hanna tot levend geloof in Jezus wat zijn denken veranderde. Hij leidde 10 jaar een baptistengemeente in Gaza tot dat niet langer kon.

Laten we bewogen blijven met mensen, zoals Jezus dat was. En respectvol met elkaar om blijven gaan als we van mening verschillen.

Peter Stoter is Algemeen Secretaris van Unie-ABC